Để chơi tốt bóng rổ, đầu tiên, bạn cần hiểu luật chơi và các vị trí cơ bản trên sân để phối hợp cùng đồng đội tốt nhất. Bài viết dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu những khái niệm cơ bản trong môn bóng rổ.

1. Luật chơi

Bóng rổ là môn thể thao đồng đội. Mỗi trận đấu gồm 2 đội chơi với nhau, mỗi đội gồm 5 thành viên ghi bàn bằng cách đưa quả bóng vào vòng tròn ở độ cao khoảng hơn 3m so với mặt đất.

Trò chơi diễn ra trên sân hình chữ nhật và mỗi vòng tròn ở mỗi đầu sân.

a. Thời gian thi đấu:

• Mỗi trận đấu sẽ diễn ra trong 40 phút, và 1 trận sẽ được chia thành 4 hiệp khác nhau. Ở mỗi hiệp, 2 đội sẽ thi đấu trong 10 phút.
• Thời gian nghỉ: giữa hiệp 1 và 2 là 2 phút trong khi giữa hiệp 2 và 3, các cầu thủ được phép nghỉ tối đa 10 phút, còn lại giữa 3 và 4 sẽ là 2 phút.

b. Chuyền bóng

Các cách chuyền bóng trong bóng rổ: chuyền ngang ngực, chuyền đập đất và chuyền bổng.

c. Dẫn bóng tấn công

Nếu đội bóng của bạn cầm bóng tấn công, bạn có 8s để đưa bóng sang phần sân đối phương.

Khi đến sân đối phương, bạn có 24s để đưa bóng vào rổ. Hết thời gian quy định, bạn phải trả bóng cho đội đối phương.

Khi dẫn bóng tấn công sang sân đối phương, bạn không được phép đưa bóng trở lại sân của đội mình.

Ở trong khu vực ném bóng, bạn không được phép đứng quá 3s mà không có bóng trong tay.

d. Kèm người và phòng thủ

• Bạn không được phép đẩy người, chỉ được dùng tay để hạn chế các bước di chuyển của đối phương khi bạn kèm từ phía sau.
• Lưu ý không được chạm tay đối phương khi bạn lấy bóng của đối phương.
• Khi đối phương đang trong tư thế ném rổ mà phạm lỗi (ví dụ như đẩy tay làm đối thủ không ném được hay ngăn cản trái phép) sẽ tính điểm cho đối thủ 2 đến 3 điểm tùy khoảng cách người ném rổ và được nhận thêm 2 quả ném phạt.

2. Các vị trí cơ bản trên sân bóng rổ

   a. Hậu vệ dẫn bóng (PG)

PG thường được coi là “nhạc trưởng” của mỗi đội bóng và hoạt động ở khu vực ngoài vạch 3 điểm. Ngoài khả năng đưa ra những đường chuyền quyết định, khả năng ném xa ở cự li 3 điểm là một trong những món vũ khí lợi hại của PG khi hoạt động ở khu vực xa.

Các hậu vệ dẫn bóng thường là người có ngoại hình khiêm tốn nhất nhưng lại nhanh nhẹn nhất. Trong lịch sử NBA có rất nhiều PG nổi tiếng: Jason Kidd, Allen Iverson và Steve Nash.

b. Hậu vệ ghi điểm (SG)

Tương tự như PG, SG hoạt động ở khu vực ngoài vạch 3 điểm. Họ là những nhạc công quan trọng của mỗi đội bóng. Đây là những cầu thủ có khả năng dứt điểm tốt, thi đấu độc lập và là những ứng viên tiềm năng cho chức đội trưởng của mỗi đội bóng.

Các SG có kỹ năng cá nhân đặc biệt xuất sắc, xoay sở tốt và có khả năng quyết định đến trận đấu. Michael Jordan là 1 trong những SG nổi bật nhất. Thêm vào đó, các cầu thủ này thường có chiều cao lý tưởng: 1m90 đến 2m01.

c. Tiền phong phụ (SF)

Các SF hoạt động trong khu vực 3 điểm và vùng trung tâm hình thang. Các tiền phong phụ rất đa năng, họ có thể chơi như 1 SG hay 1 tiền phong chính. Phạm vi hoạt động của các SF là tương đối tự do. Tại giải NBA, chiều cao của các SF dao động trong khoảng 1m96 đến 2m11.

d. Tiền phong chính (PF)

Hoạt động trong khu vực tương tự như các tiền phong phụ. Đây được coi là những cầu thủ mạnh mẽ nhất của mỗi đội bóng. Các Tiền phong chính là người có khả năng ghi điểm khi bóng bật bảng. Các PF là người thi đấu gần Trung phong (center) nhất, hỗ trợ Trung phong nhiều nhất trong việc tranh bóng bật bảng (rebound) cả khi tấn công lẫn phòng thủ.

Những PF xuất sắc nhất mọi thời đại có Bob Petti, Tim Duncan, Karl Malone và Kevin Garnett.

e. Trung phong (C)

Trung phong là những cầu thủ có thể hình to lớn nhất nhưng lại có kĩ thuật cá nhân “ít ỏi” nhất. Họ thường được gọi là Big Man (những người to lớn) vì thể hình của mình. Các C luôn hoạt động trong một phạm vi cố định khá hẹp trong khu vực hình thang (center). Nhiệm vụ chính của những Trung phong là bắt bóng bật bảng (rebound), ghi điểm ở khu vực dưới rổ và cản phá những pha dứt điểm cuối cùng của đối phương (block).

Tiêu chí đầu tiên để có thể chơi ở vị trí này chính là chiều cao vượt trội và thể hình to lớn. Các Trung phong to lớn của NBA có chiều cao khoảng 2m1 đến 2m3.

3. Các lỗi cá nhân trong thi đấu bóng rổ

Lỗi cản người (Blocking foul): Khi một cầu thủ sử dụng vị trí để ngăn cản đường chạy của cầu thủ đối phương.

Tấn công phạm quy (Charging): Khi một cầu thủ tấn công va chạm với cầu thủ phòng ngự đã chiếm một vị trí cố định trên sân.

Lỗi cùi chỏ (Elbowing): Khi một cầu thủ cố tình giơ cùi chỏ ra để ngăn cản đối phương và gây va chạm.

Lỗi giữ người (Holding): Dùng tay để gây cản trở đối phương tự do di chuyển.

Cản bằng tay (Hand Check):Khi cầu thủ phòng ngự liên tiếp hoặc đôi khi đặt một tay hoặc cả hai tay lên người đối phương (thường là người đang khống chế bóng).

Lỗi trên lưng (Over-the-Back): Nhảy lên hoặc qua lưng của cầu thủ đối phương khi cầu thủ này đang cố gắng bắt bóng bật bảng.

Lỗi khi cướp bóng (Reaching In): Khi cố gắng cướp bóng (steal), hậu vệ đưa tay ra và gây ra va chạm với cầu thủ khống chế bóng.

Ngáng chân (Tripping): Khi một cầu thủ sử dụng chân và khiến cho đối thủ ngã hoặc mất thăng bằng.

4. Một số lỗi khác thường gặp trong các trận đấu.

Lỗi cố ý (Flagrant Foul): Hành vi bạo lực do cố ý và có ý muốn gây hại cho đối phương.

Lỗi phi thể thao (Intentional Foul): Lỗi có mục đích, thường được gây ra bởi cầu thủ phòng ngự nhằm ngăn cản đường bóng hoặc một cú ghi điểm của đối phương.

Lỗi khi ném (Shooting Foul): Khi một cầu thủ phòng ngự va chạm với cầu thủ tấn công khi cầu thủ này đang ở tư thế ném rổ.

Lỗi kỹ thuật(Technical Foul): Sự vi phạm hay các hành vi sai trái như đu rổ, chửi mắng trọng tài, gây gổ với đội bạn…đều ảnh hường xấu tới trận đấu. Một lỗi kỹ thuật được tính bằng hai lỗi cá nhân thông thường.

5. Lỗi và hình phạt đi kèm

Mỗi lỗi trong bóng rổ khi xảy ra đều dẫn đến một hình phạt cụ thể cho cầu thủ phạm lỗi cũng như đội bóng của cầu thủ ấy. Dưới đây là các hình phạt cụ thể cho từng loại lỗi xảy ra khi va chạm:

Lỗi cố ý (Flagrant Foul): Chịu hai quả ném phạt và mất quyền kiểm soát bóng.

Lỗi phi thể thao (Intentional Foul) – Chịu hai quả ném phạt và mất quyền kiểm soát bóng.

Lỗi cá nhân (Personal foul) – Mất quyền kiểm soát bóng. Nếu đội bóng đã quá 4 lỗi đồng đội, cầu thủ bị phạm lỗi sẽ được ném phạt.

Lỗi khi ném (Shooting Foul) – Hai hoặc ba quả phạt (phụ thuộc vào cầu thủ bị phạm lỗi đang thực hiện cú ném 2 hay 3 điểm).

Lỗi kỹ thuật (Technical Foul) – Chịu hai quả ném phạt và mất quyền kiểm soát bóng.

Đến đây, Finns Academy hi vọng đã giúp bạn hiểu rõ hơn về môn thể thao bóng rổ cũng như những luật chơi cơ bản và các lỗi thường gặp. Hi vọng đến giờ bạn có thể tự tin chơi môn thể thao này cùng những đồng đội của mình!